تهران- ايرنا- روزنامه جام جم در صفحه سلامت نوشت: لبی قلیان وجلوگیری از انتقال بیماری مصرف دخانيات چه به صورت سيگار و چه قليان براي سلامت انسانها مخاطرهآميز بوده و نقش آن در بروز سرطان ريه از سالها قبل اثبات شده است.در اين گزارش كه در شماره روز چهارشنبه ششم آبان 1394 خورشيدي به قلم پريسا اصولي انتشار يافته، مي خوانيم: لبی قلیان دختر و پسر فرقي ندارد.لبی قلیان اين روزها اگر به پاتوقهاي گردشگري در سراسر كشور سري بزنيم، بساط قليان بهراهاست كه متاسفانه سن و سال هم نمي شناسد.
لبی قلیان
كارشناسان در تمام اين مدت تلاش كردهاند درباره مضرات اين ماده دخاني به مصرفكنندگان قليان هشدار بدهند، اما ظاهرا كارساز نيست و هر روز هم بر تعداد مصرفكنندگان آن افزوده مي شود.
از همه بدتر اين كه نهتنها مصرف قليان ميان دختران و نوجوانان حسابي رواج پيدا كرده، بلكه متاسفانه بچهها بدون هيچ مشكلي با خانواده قليان مي كشند. به گفته كارشناسان، از آنجا كه مدت زمان مصرف قليان بيشتر است و معمولا به شكل دستهجمعي مصرف مي شود، دليلي براي دور همنشينيهاي طولاني جوانان و گپزدنها و در نتيجه پكزدنهاي طولاني به قليان است.
اما بهراستي چرا باوجود اين همه تمايل به مصرف قليان استفاده از آن بسيار خطرناك دانسته شده است و خيليها مضرات آن را بيشتر از سيگار عنوان ميكنند؟
دكتر مسعود مرداني، فوقتخصص بيماريهاي عفوني و استاد دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي به جامجم ميگويد: مصرف دخانيات چه بهصورت سيگار و چه قليان براي سلامت انسانها مخاطرهآميز بوده و نقش آن در بروز سرطان ريه از سالها قبل اثبات شده است.
در ادامه اين گزارش آمده است: علاوهبر اين، استفاده مشترك از قليان چه در منازل و چه قهوهخانهها و رستورانهاي سنتي تهديدي براي سلامت محسوب ميشود، چون بيماريهاي ويروسي و ميكروبي مختلفي از اين طريق قابل انتقال هستند. يكي از بيماريهايي كه در سالهاي اخير به طرز قابلتوجهي در ايران شيوع پيدا كرده، بيماري مونونوكلئوز حاد عفوني است كه با تب و لرز، گلودردهاي شديد، بزرگي غدد لنفاوي ناحيه گردن و چرك لوزهها همراه است.
بد نيست بدانيد خيليها تنها دو هفته بعد از استفاده مشترك از قليان دچار اين بيماري ميشوند؛ حتي اگر از سري يكبار مصرف استفاده كرده باشند. در واقع، فردي كه به اين بيماري مبتلاست، ميتواند با يكبار پك زدن تعداد زيادي ويروس را وارد محفظه آب قليان كند و باتوجه به اين كه در اين محفظه هواي خنك وجود دارد، ويروس ميتواند مدت طولاني در آن زنده بماند و آلودگي به ساير افراد مصرفكننده منتقل شود.
**آنفلوآنزا و سل در كمين قليانيها
دكتر مرداني معتقد است: بسياري از بيماريهاي تنفسي مثل سرماخوردگي و آنفلوآنزا ميتوانند با مصرف قليان مشترك به افراد منتقل شوند. البته راه انتقال اين بيماريهاي ويروسي فقط پكزدن نيست، بلكه اگر بيمار به شيلنگ قليان دست بزند و بعد از او با آن ناحيه تماس پيدا كنيد شما هم مبتلا خواهيد شد.
در عين حال، سل نيز يكي از عفونتهاي باكتريايي است كه به راحتي از طريق قليان مشترك منتقل ميشود و با سرفه، تب، خلط عفوني، تعريق شبانه، بياشتهايي و درگيري ريه همراه است و مي تواند سلامت فرد را بهشدت تهديد كند؛ بهويژه در آنها كه ضعف سيستم ايمني دارند.
**مشكلات معده ناشي از قليانكشي
اختلالات گوارشي هم مي تواند ازجمله عوارض قليان كشيدن باشد چون به گفته دكتر مرداني، نوعي باكتري عفوني به نام هليكوباكتر پيلوري ميتواند از طريق قليان مشترك ميان افراد مختلف منتقل شود. البته اين عفونت ممكن است هيچ علامتي نداشته باشد، اما در بعضي موارد با علائمي شبيه زخم معده بروز ميكند و با تهوع، استفراغ، ترش كردن غذا، درد ناحيه زير جناغ، ورم معده و اثنيعشر همراه است.
**انتقال ايدز با قليان؟
استفاده از قليان مشترك راه شايعي براي انتقال ايدز محسوب نميشود مگر اين كه فرد مبتلا دچار زخمي در ناحيه دور لب باشد و خون حاصل از آن به سر مكش قليان منتقل شود و در عين حال فرد سالم نيز زخمي در دهان داشته باشد و با خون آلوده به ويروس HIV تماس پيدا كند.
**امان از توتونهاي طعمدار
براساس يك بررسي در بيمارستان مسيح دانشوري، ميكروبها و قارچهاي خطرناكي در تنباكوهاي قليان ديده شده و از آنجا كه انواع اسانس قوي، بوي نامطبوع آنها را از بين ميبرند خيليها فكر ميكنند قليانهايي با طعم ميوه و… سالمترند؛ در حالي كه 90درصد آنها از نامرغوبترين و غيربهداشتيترين تنباكوها هستند و اصلا معلوم نيست كجا و چطور بستهبندي ميشوند. اين ميكروبها و قارچها در هر بار پكزدن با حرارت وارد محفظه آب شده و بخار آب به ميكروبها ميچسبد و از طريق هر دم، وارد ريه ميشوند؛ در صورتي كه برخي افراد تصور ميكنند محفظه آب مانند فيلتر عمل ميكند.
از طرفي، اين ميكروبها و قارچها ميتوانند عاملي براي بروز ناهنجاريهاي تنفسي، سرطان ريه، حنجره و كليه باشند و به مرور زمان زمينه را براي ابتلا به سرطان فراهم ميكنند.
به گفته دكتر مرداني، اسـتفاده از سريهاي يكبار مصرف كه به شيلنگ وصل ميشود هيچ مصونيتي براي فرد ايجاد نميكند، چون عوامل بيماريزا بهراحتي از محفظه وارد شيلنگ ميشوند و با هر بار پكزدن از سري قليان عبور ميكنند و مستقيم به سيستم تنفسي انتقال مييابند.
همچنين يكي از باورهاي غلط بين مردم اين است كه استفاده از شير يا مثلا شيرنارگيل به جاي آب در مخزن قليان ميتواند از انتقال آلودگيها به مصرفكننده جلوگيري كند. اين باور كاملا اشتباه است و برعكس اين مايعات محيط بسيار مناسبي را براي رشد و بقاي ميكروبها و ويروسها فراهم ميكنند و زمينه بروز بيماريها را بهشدت افزايش ميدهند.
*منبع: روزنامه جام جم
مطالعه بیشتر : سفالگری چیست